طرح توجیهی دکل حفاری جک آپ

طرح توجیهی دکل حفاری جک آپ ۳۰۰ فوتی، ابعاد فنی، بازار خدمات حفاری، هزینه های سرمایه گذاری و الزامات بهره برداری از یک سکوی دریایی را بررسی می کند. چنین مطالعه ای به سرمایه گذار کمک می کند پیش از خرید یا راه اندازی دکل، ظرفیت عملیاتی، ریسک های قراردادی و امکان بازگشت سرمایه را ارزیابی کند. دکل جک آپ با تکیه بر پایه های قابل تنظیم، برای فعالیت در آب های کم عمق طراحی شده و می تواند در محل مناسب، بستری پایدار برای حفاری چاه های اکتشافی یا توسعه ای فراهم کند.

طرح توجیهی دکل حفاری جک آپ ۳۰۰ فوتی و هدف سرمایه گذاری

هدف از تدوین طرح توجیهی این پروژه، بررسی خرید و بهره برداری از یک دکل حفاری دریایی و سنجش توجیه اقتصادی آن است. مطالعه باید نشان دهد که دکل در چه محدوده ای از نظر عمق آب و شرایط عملیاتی قابل استفاده است، چه خدماتی ارائه می دهد و درآمد حاصل از قراردادهای حفاری تا چه اندازه هزینه های سرمایه ای و جاری را پوشش می دهد.

دکل های حفاری در دوره قرارداد معمولا به صورت مستمر فعالیت می کنند و توقف اصلی آن ها در زمان جابه جایی میان موقعیت های حفاری، تعمیرات برنامه ریزی شده یا آماده سازی برای عملیات بعدی رخ می دهد. ازاین رو، برنامه ریزی زمان کار، مدیریت قطعات یدکی و دسترسی به نیروی متخصص در ارزیابی اقتصادی اهمیت زیادی دارد. هر روز توقف می تواند بر درآمد، برنامه مشتری و هزینه های عملیاتی اثر بگذارد.

دکل جک آپ ۳۰۰ فوتی یک واحد شناور خودبالابر است که پس از انتقال به محل حفاری، پایه های خود را تا بستر دریا پایین می برد و بدنه را از سطح آب بالاتر می آورد. عدد ۳۰۰ فوت در نام گذاری این گروه از دکل ها به ظرفیت مشخصی مربوط است، اما تناسب یک دکل با پروژه باید با توجه به مشخصات سازنده، شرایط دریا، عمق آب، طول پایه ها و محدودیت های عملیاتی بررسی شود. بنابراین تصمیم گیری صرفا بر مبنای عنوان تجاری دکل کافی نیست.

بازار خدمات حفاری دریایی و ظرفیت عملیاتی

میزان خدمات قابل ارائه به تعداد چاه های حفاری شده در سال محدود نمی شود؛ زیرا مدت حفاری هر چاه به عوامل گوناگونی وابسته است. نوع چاه، اکتشافی یا توسعه ای بودن آن، ساختار زمین شناسی، سختی لایه ها، عمق نهایی، برنامه تکمیل چاه و شرایط آب و هوایی می توانند مدت عملیات را تغییر دهند. به همین دلیل، در مطالعه امکان سنجی بهتر است ظرفیت دکل بر پایه روزهای عملیاتی قابل فروش و برنامه محتمل قراردادها برآورد شود.

برای محاسبه ظرفیت سالانه، باید روزهای قابل دسترس را از تعداد روزهای تقویمی جدا کرد. زمان جابه جایی، استقرار، برپایی و برچیدن دکل، بازرسی های دوره ای، تعمیرات پیشگیرانه و توقف های پیش بینی نشده در دسترس بودن واقعی تجهیز اثر دارند. طرح توجیهی باید فرض های خود را درباره هر یک از این موارد روشن کند تا برآورد درآمد بر پایه ظرفیت عملیاتی واقع بینانه انجام شود.

دکل حفاری دریایی معمولا به نیروی انسانی متخصص و شیفت های پیوسته نیاز دارد. عملیات روزانه و شبانه باید با رعایت مقررات ایمنی، برنامه نگهداری و الزامات کارفرما انجام شود. برنامه شیفت بندی، مدیریت خستگی کارکنان، تامین اقلام مصرفی و هماهنگی با شناورهای پشتیبانی از عواملی هستند که بر کیفیت خدمت و استمرار فعالیت اثر می گذارند.

عوامل موثر بر میزان کارکرد دکل

• تعداد و مدت قراردادهای قابل دسترس در بازار هدف.
• فاصله میان محل های حفاری و زمان لازم برای جابه جایی دکل.
• وضعیت فنی تجهیزات، سوابق تعمیراتی و دسترسی به قطعات یدکی.
• شرایط دریایی، محدودیت های آب و هوایی و الزامات ایمنی منطقه.
• نوع چاه، مشخصات زمین شناسی و برنامه حفاری مورد تایید کارفرما.
• مدت بازرسی، تعمیرات اساسی و آماده سازی بین دو قرارداد.

انواع قراردادهای حفاری و شیوه دریافت درآمد

درآمد یک دکل به نوع قرارداد، دامنه مسئولیت پیمانکار و نحوه تخصیص ریسک بستگی دارد. در قراردادهای روزانه، پرداخت معمولا بر اساس مدت استفاده از دکل و شرایط توافق شده انجام می شود. در قراردادهای مبتنی بر عمق، مبلغ یا بخشی از پرداخت با میزان پیشرفت حفاری ارتباط دارد. قرارداد کلید در دست نیز می تواند دامنه وسیع تری از خدمات و مسئولیت ها را در بر بگیرد و تعهدات پیمانکار در آن باید به دقت بررسی شود.

تفاوت این الگوها تنها در روش محاسبه مبلغ قرارداد نیست. ریسک تاخیر، شرایط زمین شناسی، مصرف مواد، عملکرد تجهیزات و مسئولیت توقف عملیات ممکن است میان کارفرما و پیمانکار به شکل متفاوتی تقسیم شود. پیش از برآورد درآمد، باید مفاد مربوط به زمان آماده به کاری، نرخ روزهای توقف، تغییر دامنه کار، بیمه، خسارت و شرایط فسخ مطالعه شود.

در مدل مالی، درآمد هر قرارداد باید با برنامه زمانی، ظرفیت قابل فروش و احتمال استفاده از دکل تطبیق داده شود. بهتر است برای نرخ خدمات و تعداد روزهای کاری، سناریوهای محتاطانه، پایه و خوش بینانه در نظر گرفته شود. این کار نشان می دهد تغییر نرخ ارز، افزایش هزینه تعمیرات، تاخیر در شروع قرارداد یا کاهش روزهای قابل پرداخت چه اثری بر سودآوری پروژه دارد.

اجزا و تجهیزات دکل حفاری جک آپ

اجزای اصلی دکل جک آپ را می توان در دو بخش بدنه یا Hull و پایه ها یا Legs بررسی کرد. هر بخش مجموعه ای از تجهیزات سازه ای، مکانیکی، برقی و ایمنی را در بر می گیرد. وضعیت این اجزا هنگام خرید باید با اسناد فنی، گزارش های بازرسی، سوابق تعمیر، عمر مفید و الزامات پروژه های مورد نظر تطبیق داده شود.

بدنه و فضاهای عملیاتی

بدنه، فضای لازم برای استقرار تجهیزات حفاری، کارکنان و سامانه های پشتیبانی را فراهم می کند. محل اقامت کارکنان، اتاق های کنترل، فضاهای نگهداری ابزار و تجهیزات، مسیرهای دسترسی و بخش های خدماتی باید متناسب با ظرفیت دکل و الزامات ایمنی باشند. طراحی و چیدمان بدنه بر بهره وری عملیات، امکان نگهداری و شرایط کار کارکنان اثر مستقیم دارد.

از مهم ترین بخش های بدنه می توان به مخازن مختلف اشاره کرد. مخازن گل حفاری، آب شرب، آب مورد نیاز عملیات، سوخت، روغن، آب های سطحی و مواد مصرفی هر کدام کارکرد جداگانه ای دارند. ظرفیت، وضعیت پوشش داخلی، سامانه های اندازه گیری و تجهیزات انتقال مخازن باید در ارزیابی فنی و برآورد هزینه های تعمیر بررسی شود.

• محل اقامت و خدمات کارکنان (Accommodation).
• مخازن گل حفاری، آب، سوخت، روغن و آب های سطحی.
• محل فرود بالگرد (HeliDeck) و تجهیزات ایمنی مرتبط.
• جرثقیل ها و تجهیزات جابه جایی بار.
• سامانه های مخابراتی داخلی و ارتباط با خارج از دکل.
• تجهیزات اصلی حفاری، اتاق کنترل و تاسیسات جانبی.

پایه ها و سامانه جکینگ

پایه های دکل، بدنه را در موقعیت عملیاتی بالا نگه می دارند و باید برای شرایط بستر دریا و بارهای مورد انتظار مناسب باشند. اتصال پایه ها به بدنه، سازه پایه، قطعات متحرک و سامانه های کنترل از جمله بخش هایی هستند که بررسی دقیق آن ها پیش از خرید ضروری است. خوردگی، فرسودگی، ترک یا آسیب های ناشی از بارگذاری می توانند بر ایمنی و دسترس پذیری دکل اثر بگذارند.

سامانه جکینگ وظیفه بالا و پایین بردن بدنه روی پایه ها را بر عهده دارد. بسته به طراحی دکل، سازوکارهایی مانند سامانه هیدرولیکی Ram & Pin یا سامانه دنده شانه ای Rack & Pinion برای این کار به کار می روند. ارزیابی عملکرد محرک ها، ترمزها، کنترل ها و تجهیزات پشتیبان باید توسط متخصصان واجد صلاحیت انجام شود و نتیجه آن در برنامه سرمایه گذاری لحاظ گردد.

هزینه های سرمایه گذاری و هزینه های بهره برداری

هزینه اولیه پروژه تنها به قیمت خرید دکل محدود نیست. مخارج حمل و انتقال، بازرسی پیش از خرید، تعمیرات و نوسازی، آماده سازی برای استانداردهای کارفرما، تامین تجهیزات تکمیلی و هزینه های حقوقی و بیمه ای نیز می توانند بخش مهمی از سرمایه مورد نیاز را تشکیل دهند. در صورتی که دکل دست دوم باشد، ارزیابی مستقل فنی پیش از نهایی کردن معامله اهمیت ویژه ای دارد.

هزینه های جاری شامل دستمزد کارکنان، قطعات یدکی، تعمیر و نگهداری، سوخت و مواد مصرفی، بیمه، خدمات بندری، پشتیبانی دریایی و هزینه های اداری است. ساختار هزینه به محل فعالیت، مدت قرارداد و شرایط تجهیز بستگی دارد. برآورد باید هم هزینه های ثابت و هم هزینه های متغیر را پوشش دهد و برای تعمیرات عمده یا توقف های اضطراری ذخیره مناسبی در نظر بگیرد.

ارزیابی فنی، ایمنی و ریسک های پروژه

پیش از خرید دکل باید اسناد مالکیت، مدارک فنی، گزارش های بازرسی و سوابق تعمیراتی بررسی شوند. ارزیابی وضعیت سازه، بدنه، پایه ها، سامانه جکینگ، تجهیزات حفاری، برق، مخابرات و سامانه های ایمنی باید در چارچوب استانداردهای مورد قبول پروژه انجام شود. هزینه اصلاح نواقص احتمالی نیز باید پیش از تصمیم نهایی در محاسبات منظور شود.

عملیات دریایی با ریسک هایی مانند شرایط نامساعد جوی، خرابی تجهیز، تاخیر در تامین قطعه، دشواری دسترسی به محل و تغییر برنامه کارفرما همراه است. مطالعه امکان سنجی باید این ریسک ها را شناسایی کند و برای کاهش اثر آن ها راهکار داشته باشد. برنامه نگهداری پیشگیرانه، تامین قطعات راهبردی، آموزش کارکنان و تعیین مسئولیت های قراردادی از اقدامات قابل بررسی هستند.

• بررسی تناسب مشخصات دکل با عمق آب و محل اجرای پروژه.
• تدوین برنامه بازرسی، تعمیرات دوره ای و نگهداری پیشگیرانه.
• تعیین الزامات ایمنی، بهداشت حرفه ای و حفاظت محیط زیست.
• بررسی پوشش بیمه ای تجهیزات، کارکنان و مسئولیت های قراردادی.
• پیش بینی تاخیرهای عملیاتی و هزینه های توقف در سناریوهای مالی.

مراحل تدوین طرح توجیهی و تحلیل مالی

برای تهیه یک گزارش کاربردی، ابتدا باید دامنه پروژه، مشخصات فنی دکل و بازار هدف تعریف شود. سپس اطلاعات مربوط به مشتریان بالقوه، رقبا، نرخ خدمات، شرایط قرارداد و محدودیت های فعالیت دریایی جمع آوری می شود. دقت داده های ورودی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نتیجه محاسبات مالی به فرض هایی مانند میزان کارکرد، نرخ روزانه، هزینه نگهداری و زمان شروع بهره برداری وابسته است.

در مرحله بعد، هزینه سرمایه گذاری و هزینه های جاری برآورد می شود و جریان نقدی پروژه بر اساس چند سناریو شکل می گیرد. شاخص هایی مانند نقطه سربه سر، دوره بازگشت سرمایه و نرخ بازده می توانند برای مقایسه گزینه ها مفید باشند، اما تفسیر آن ها باید همراه با تحلیل حساسیت انجام شود. به این ترتیب مشخص می شود پروژه در برابر تغییر مهم ترین فرض ها تا چه اندازه تاب آور است.

1. تعریف ظرفیت، مشخصات فنی و محدوده فعالیت دکل.
2. تحلیل بازار خدمات حفاری و شناسایی قراردادهای بالقوه.
3. بررسی فنی دکل، هزینه خرید، نوسازی و انتقال.
4. محاسبه هزینه های جاری، درآمد و نیاز سرمایه در گردش.
5. تهیه سناریوهای مالی و تحلیل حساسیت نسبت به ریسک ها.
6. ارائه نتیجه گیری درباره شرایط اجرا و الزامات موفقیت پروژه.

خدمات مشاوره و تهیه گزارش امکان سنجی

مهندسین مشاور طرح ریزی صنایع (مطصا) در زمینه تهیه و تدوین مطالعات امکان سنجی پروژه های صنعتی، خدماتی و سرمایه گذاری فعالیت می کند. بررسی بازار، تحلیل فنی، برآورد سرمایه مورد نیاز، طراحی مدل درآمد و ارزیابی ریسک از جمله محورهایی هستند که می توانند در گزارش یک پروژه دریایی مورد توجه قرار گیرند. کیفیت گزارش به دسترسی به اطلاعات دقیق و همکاری کارفرما در ارائه اسناد فنی و مالی وابسته است.

مطصا سوابقی در تهیه طرح های مرتبط با حوزه های آف شور و فراساحل، نفت و گاز، پتروشیمی و صنایع دریایی دارد. همچنین موضوعاتی مانند صنایع شیمیایی، طرح های دانش بنیان، سرمایه گذاری خارجی، معدن، خدمات، نساجی، دارو، تجهیزات پزشکی، گردشگری، کشاورزی، صنایع غذایی و صنایع تبدیلی در دامنه خدمات مشاوره ای این مجموعه قرار دارند.

این مجموعه با اتکا به تجربه کارشناسان و همکاری با تشکل ها و انجمن های تخصصی، در زمینه خدمات فنی و مهندسی، مطالعات بازار، تحقیق و توسعه محصول، امکان سنجی و مشاوره سرمایه گذاری فعالیت می کند. برای تدوین گزارش مربوط به دکل حفاری، اطلاعاتی مانند مشخصات سازنده، وضعیت فنی، برآورد قیمت، برنامه قراردادها، هزینه های انتقال و الزامات کارفرما باید تا حد امکان مستند و قابل راستی آزمایی باشند.

جمع بندی

طرح توجیهی دکل حفاری جک آپ ۳۰۰ فوتی زمانی می تواند مبنای مناسبی برای تصمیم سرمایه گذاری باشد که بازار خدمات، مشخصات فنی، قراردادهای محتمل، هزینه های خرید و بهره برداری و ریسک های دریایی را هم زمان بررسی کند. ظرفیت اسمی دکل به تنهایی برای اثبات سودآوری کافی نیست؛ تعداد روزهای قابل فروش، زمان جابه جایی، وضعیت تعمیراتی و شیوه تقسیم ریسک در قرارداد نیز باید در مدل مالی لحاظ شوند.

ارزیابی دقیق پیش از خرید، تدوین برنامه نگهداری و استفاده از سناریوهای واقع بینانه، امکان مقایسه گزینه ها را فراهم می کند و از تصمیم گیری بر پایه برآوردهای خوش بینانه جلوگیری خواهد کرد. در نهایت، موفقیت پروژه به تناسب دکل با نیاز بازار، آمادگی فنی، مدیریت هزینه ها و توانایی تامین قراردادهای پایدار وابسته است.